Scheveningen Barcelona aan de Noordzee

12. March 2010 |

Met negen miljoen bezoekers is Scheveningen de drukst bezochte badplaats van Nederland Uitgerekend daar wordt de komende twee zomers gewerkt aan een nieuwe zeewering. Een ingrijpend karwei, nog eens gecompliceerd door de eis dat de badgasten er niets van mogen merken. Aannemer Zeefront is vastbesloten de uitdaging tot een goed einde te brengen.

Scheveningen met zijn zeewering uit 1890 is een van de veertien zwakke schakels in de Nederlandse kustlijn die bij een stijgende zeespiegel een veiligheidsrisico vormen, schreef de commissie-Veerman in 2008 in haar rapport ‘Samenwerken met Water’. Een dijkdoorbraak hier zou een gebied tot aan Gouda onder water zetten. Scheveningen kwam prompt op het prioriteitenlijstje van Rijkswaterstaat.

Er kwamen besprekingen op gang met het hoogheemraadschap Delfland over een nieuwe zeewering en al snel werd daarin ook de gemeente Den Haag betrokken. De hofstad bereidde een plan voor om de Scheveningse boulevard op te knappen en het leek een goed idee beide projecten in elkaar te schuiven. Delfland en Den Haag produceerden uiteindelijk samen één bestek voor een project dat bij elkaar 75,5 miljoen euro gaat kosten.

Rijkswaterstaat betaalt het leeuwendeel, de gemeente Den Haag draagt 36,5 miljoen bij. De twee oorspronkelijke plannen zijn letterlijk op elkaar gelegd: de twee kilometer lange boulevard tussen de Scheveningse slag en het noordelijk havenhoofd komt deels op de zeedijk te liggen, die één kilometer lang is.

Allure

De boulevard werd ontworpen door de Spanjaard Manuel de Solà-Morales, een vooraanstaand architect die ook vorm gaf aan de boulevard in Barcelona. De promenade ten zuiden van het Kurhaus moet een vergelijkbare allure krijgen. ”Dit gedeelte van de boulevard is hard aan een facelift toe”, zegt ing. Jan Wyrdeman, projectmanager in dienst bij de gemeente Den Haag. ”Bij de huidige inrichting is vooral het autoverkeer goed geregeld, de voetgangersruimte is erg beperkt. Er is ook visueel niet veel te beleven, het is gewoon een saai recht stuk weg.”

De nieuwe boulevard werd ontworpen door de Spanjaard Manuel de Solà-Morales, een vooraanstaand architect die ook vorm gaf aan de boulevard in Barcelona.

Morales trekt de verkeersstromen uit elkaar en geeft de flanerende badgast de ruimte. Hij schiep een tot 25 meter breed verblijfsgebied vol niveauverschillen dat met brede trappen met het strand is verbonden. Materiaal- en kleurgebruik roepen een mediterraan sfeertje op. Er wordt op ruime schaal gebruik gemaakt van warmgetint natuursteen en het trottoir bestaat uit schelpenasfalt, een gepolijst asfaltmengsel van schelpen en bitumen waarvan kleur en samenstelling de wandelaar de indruk geven dat hij over zand loopt.

De boulevard kenmerkt zich door vloeiende vormen. Morales boog de rechte lijn om door in de promenade de bocht van een vroegere havenmonding op te nemen. Wyrdeman: ”Zo ontstaat als het ware een natuurlijke baai in de boulevard.” De zeewering volgt die lijn. De keuze van het type zeewering kwam pas na veel overleg tot stand. Wyrdeman: ”Het eerste idee van Delfland was een dijk van 12 meter plus NAP. Omdat een groot aantal huizen dan het uitzicht zou verliezen, zijn er alternatieven gezocht.

Er waren drie mogelijkheden: een dijk, een verticale kering of heel veel zand op het strand aanbrengen. Uiteindelijk is gekozen voor een compromis: de combinatie van dijk en zandsuppletie.” Het zand ligt er inmiddels. Tussen oktober vorig jaar en eind februari werd het strand met 2,5 miljoen kubieke meter Noordzeezand verzwaard. Met de dijkaanleg wordt deze maand begonnen. Het werk vindt plaats in het voorjaar en de zomer van 2010 en 2011. Het is noodgedwongen in fases opgeknipt omdat tijdens het stormseizoen vanaf 1 oktober niet aan de zeewering mag worden gewerkt.

Combinatie

Het werk is gegund aan Liebregts en Van den Biggelaar, twee aannemers in de grond- en waterbouw die wel vaker samen aan zeeweringen langs de Nederlandse kust werken. Voor dit project richtten ze de gelegenheidscombinatie Zeefront op. ”Dit project vereist een bijzondere aanpak”, aldus ing. Jeroen Buijs (Liebregts). ”Er zitten zoveel elementen in, dat we gerust van een allesomvattend civiel werk kunnen spreken.” Het bijzondere zit ‘m in de combinatie zeewering en boulevard en niet in het laatst ook in de materiaalkeuze.

Zo wordt voor de bekleding van de tussenmuren op de verder traditioneel uit basaltbeton opgebouwde dijk ondermeer terre armee gebruikt. ”Dat zie je veel bij viaducten, maar zelden bij dijken”, aldus Bart Loose (Van den Biggelaar). Een apart verhaal vormt de ‘aankleding’ van de boulevard op de dijk met ondermeer vijf landmarks van 15 meter hoog, kiosken, een bedieningshuis en een voetgangersbrug . Wyrdeman: ”Normaliter mag je niet op een harde waterkering bouwen, maar dat zou betekenen dat je een heel kale boulevard krijgt.

De bedoeling hier was juist de promenade te verlevendigen.” Daarom moest ook hier een compromis worden gezocht. Afgesproken is dat de objecten op de boulevard zodanig worden geconstrueerd, dat ze nooit een bedreiging voor de dijk kunnen vormen als ze bij extreem slecht weer uiteen mochten vallen. Wanneer ze bij een storm toch bezwijken, mogen de afzonderlijke stukken maximaal 700 kilo wegen. ‘Scheveningen’ is een technisch uitdagend karwei dat ook in organisatorisch opzicht zware eisen stelt aan de aannemer.

Volgens een bepaling in het contract mag de uitvoering de belangen van omwonenden, middenstand en strandbezoekers niet schaden. ”Bij iedere nieuwe fase van het project worden voorzieningen getroffen om de overlast tot een minimum te beperken”, aldus Bart Loose. Er is een omgevingsmanager ingehuurd, want Zeefront wil een perfecte prestatie leveren. Buijs: ”In Scheveningen kijkt heel de wereld mee. Dit karwei is ons visitekaartje voor de toekomst.”

Artikel door Peter de Lange

Plaats dit bericht op: